ROTTERDAM - Drie jongvolwassen verdachten van een beroving moesten zich op woensdag 18 november verantwoorden voor de meervoudige kamer van de rechtbank. Het Rotterdamse Openbaar Ministerie eiste deels voorwaardelijke gevangenisstraffen met bijzondere voorwaarden tijdens een speciale themazitting: de eerste MK-zitting in Nederland met het label Preventie met Gezag.

Een 22-jarige verdachte uit Rotterdam zou op klaarlichte dag een beroving hebben gepleegd in een ijssalon in Rotterdam. Een slachtoffer wilde op 16 juni jl. pannenkoeken gaan eten met een vriend, toen hij onder bedreiging van een mes van 30 centimeter werd gedwongen zijn spullen af te geven. De verdachte maakte een jas, zonnebril, sleutels en pasjes buit met een totale waarde van 2500 euro. Ook is het slachtoffer geduwd en werd een ketting van zijn nek gerukt. Het OM denkt dat een 24-jarige verdachte uit Rotterdam wist van de beroving en op de uitkijk stond.

De verdachten zijn onder andere te zien op camerabeelden. Eén van de verdachten gaat de ijssalon in en berooft het slachtoffer, de ander staat op de wacht. In verhoren verklaart het duo verschillend: de één bekent en zegt uit opdracht te hebben gehandeld, de ander zegt dat hij alleen een lift heeft gegeven en niets van de beroving wist. In het huis van de verdachte die de ijssalon inging, werd bij een zoeking de zonnebril gevonden.

Een derde verdachte (24 uit Rotterdam) komt later in beeld. Hij zou betrokken zijn geweest bij het helen van de gestolen spullen.

Preventie met Gezag

De overheid wil voorkomen dat jongeren en jongvolwassenen in de criminaliteit belanden of daarin doorgroeien. Daarom bestaat er sinds 2022 de aanpak Preventie met Gezag. Door het hele land zijn postcodegebieden aangewezen als ‘kwetsbare locaties’: plekken waar sociale en maatschappelijke problemen als armoede, schulden en huiselijk geweld vaker voorkomen. In deze gebieden is de kans groter dat jongeren in aanraking komen met criminele activiteiten, bijvoorbeeld drugshandel, explosies, bankhelpdeskfraude of berovingen. Het Openbaar Ministerie in Rotterdam behoort tot de arrondissementsparketten waar de meeste PmG-gebieden zijn aangewezen. Het gaat om 34 postcodegebieden in 11 wijken, onder andere in Rotterdam, Vlaardingen, Schiedam en Dordrecht.

Het Openbaar Ministerie heeft zich de afgelopen jaren ingezet om samen met politie, Reclassering, Raad voor de Kinderbescherming, gemeenten en hulporganisaties tot een passend traject te komen voor PmG-verdachten. Het doel is om jongeren en jongvolwassenen tussen de 12 en 28 jaar die in de postcodegebieden wonen en met justitie in aanraking komen, intensiever te begeleiden en zo te voorkomen dat ze verder afglijden in de criminaliteit. Het afgelopen jaar hebben 44 Rotterdamse zaken het label Preventie met Gezag gekregen. Op dit moment heeft het AP Rotterdam de meeste zaken lopen met PmG-verdachten.

Persoonsgerichte aanpak en eis

De officier van justitie kijkt specifieker naar een persoonsgerichte aanpak. “Wie is deze verdachte, is het de eerste keer dat hij/zij met justitie in aanraking komt? Welke problematiek speelt er thuis en op school, welke straf werkt voor deze jongere wel en wat niet, waarbij heeft hij/zij hulp nodig? Deze aanpak resulteert in een nóg specifiekere eis op zitting: zowel qua straf als qua voorwaarden”, zegt persofficier van justitie Duco Reuter.

Tijdens de zitting kan de officier van justitie direct overleggen met Reclassering. Waar Reclassering in andere zaken vaak een digitaal rapport aanlevert, licht zij in dit type zaak hun bevindingen mondeling toe tijdens de zitting. Zo kan de officier van justitie de persoonlijke omstandigheden en eventuele hulpbehoefte(n) van de verdachte beter meewegen bij het bepalen van de strafeis.

Agnes Dunselman, regionaal coördinator Preventie met Gezag namens de drie reclasseringsorganisaties (3RO) zegt over de PmG-aanpak in Rotterdam en omstreken: “We zijn zo vroeg mogelijk betrokken bij verdachten die in aanraking komen met de georganiseerde criminaliteit. We brengen hun situatie zorgvuldig in beeld door meer en intensiever contact met ze aan te gaan en proberen hen te motiveren een ander pad te kiezen en te werken aan een betere toekomst. Tegelijkertijd zijn we duidelijk: waar nodig treden we op met passende controle en begeleiding. De nauwe samenwerking die we hebben met het Openbaar Ministerie is daarin heel waardevol.”

Wat levert het op?

Het PmG-label betekent voor het OM niet dat er minder zwaar wordt gestraft. Uiteraard hangt die eis samen met het delict dat is gepleegd.

Omdat het OM en andere organisaties intensief samenwerken, beschikken zij over een completer beeld van de persoonlijke situatie van de verdachte. Daardoor kan het OM voor iedere PmG-verdachte een beter onderbouwd en passender voorstel aan de rechter voorleggen. Niet alleen de straf, maar ook eventuele voorwaarden en begeleiding worden meegenomen.

“We hebben het hier over een kwetsbare doelgroep. Een straf die voor de één werkt, werkt niet voor een ander”, zegt persofficier Duco Reuter. “Soms zullen we specifieke voorwaarden opleggen zoals dagbesteding bij gebrek aan structuur thuis, of urinetests op vaste momenten bij verslaving. Blijkt een jongere weinig gevoelig voor straffen met een vrijwillig kader, kunnen we ook beslissen sneller tot voorgeleiding over te gaan of zwaarder te eisen.” Rond de PmG-zittingen wordt ook hulp opgetuigd. “Dan kun je denken aan een jeugdcoach op de gang die contact maakt en hulp aanbiedt, maar er wordt ook gekeken of PmG-verdachten intensiever kunnen worden opgezocht thuis.”

Eis

In de zaak die tijdens deze PmG-zitting werd behandeld worden twee jongemannen verdacht van diefstal met geweld in vereniging en één verdachte van de heling van de gestolen goederen. Er is uitgebreid gesproken over hun persoonlijke omstandigheden, waarbij extra aandacht was voor eerdere delicten die op hun strafblad staan en is besproken wat Reclassering in de trajecten die rond deze verdachten lopen, signaleert.

Bij alle drie de verdachten heeft het Openbaar Ministerie een deels voorwaardelijke straf geëist. Om recidive te voorkomen is het voor de PMG doelgroep belangrijk dat zij de juiste hulp en begeleiding krijgen. Met bijvoorbeeld verplicht begeleid wonen, een meldplicht en hulp bij het aflossen van schulden of het onder controle krijgen van agressie, denkt het Openbaar Ministerie dat de kans op recidive verkleint. Tegelijkertijd is bij alle drie de verdachten, die al in een proeftijd liepen, gevraagd om de voorwaardelijke veroordeling ten uitvoer te leggen, omdat de verdachten ook de consequenties van hun gedrag moeten ervaren.