ROTTERDAM - Bij de Marinierskazerne aan het Toepad in Rotterdam wordt vandaag een bronzen plaquette onthuld voor de slachtoffers van de Razzia van Rotterdam en Schiedam. Dinsdag, precies 82 jaar na de eerste dag van de razzia, legden bestuurders kransen bij het monument aan de Parkkade. Voor veel Rotterdamse families is het nog altijd een deel van de eigen geschiedenis.


Kransen bij het monument aan de Parkkade

Op 10 en 11 november 1944 voerden de Duitse bezetters in Rotterdam en Schiedam ruim 50.000 jongens en mannen tussen 17 en 40 jaar weg. Het geldt als de grootste razzia uit de Nederlandse oorlogsgeschiedenis. De mannen moesten onder zware omstandigheden dwangarbeid verrichten in Duitsland en in het oosten van Nederland. Ruim vijfhonderd van hen kwamen niet levend terug. Thuis bleven vrouwen, ouders en kinderen lang in onzekerheid achter, en veel mannen die wel terugkeerden hielden er lichamelijke en psychische klachten aan over.

Dinsdagmiddag om drie uur stond Rotterdam daar opnieuw bij stil, bij het Razzia Monument op de Parkkade. De burgemeesters van Rotterdam en Schiedam legden er een krans. Dat deden ook de staatssecretaris van Defensie, namens het kabinet, en de loco-commissaris van de koning in Zuid-Holland. Daarna konden Rotterdammers en andere bezoekers zelf bloemen leggen ter nagedachtenis aan de weggevoerde mannen. De herdenking op de Parkkade is sinds de onthulling van het monument een jaarlijks terugkerend moment in de stad.

Een jong monument, liedjes en een nieuwe plaquette

Het monument zelf is nog jong. Toenmalig burgemeester Ahmed Aboutaleb onthulde het in 2023, tachtig jaar na de razzia, in het bijzijn van slachtoffers en nabestaanden. Het beeld is gemaakt door kunstenares Anne Wenzel. Regisseur Charlotte Meijer volgde haar bij het maken en plaatsen ervan voor de documentaire Wenzel Vecht, waarin ook haar schuldgevoel als in Duitsland geboren Rotterdamse aan bod komt.

Wie de geschiedenis via muziek wil beleven, kan in Rotterdam terecht bij Theater Walhalla. Meesterverteller Roland Vonk en actrice Daisy Hagendoorn brengen daar het programma De Razzia van '44 Bezongen, met liedjes die de weggevoerde mannen zelf schreven om de moed erin te houden tijdens de dwangarbeid.

De herinnering krijgt vandaag ook een plek bij de mariniers. Om 11.15 uur wordt bij de Marinierskazerne aan het Toepad in Rotterdam een nieuwe bronzen plaquette onthuld die de Razzia van 10 november 1944 markeert, als blijvend aandenken aan iedereen die de razzia heeft meegemaakt.