ZUID-HOLLAND - Vanaf 2027 heeft de provincie Zuid-Holland structureel € 35 miljoen meer te besteden voor haar inwoners, ondernemers en bezoekers. Dit is het resultaat van de gesprekken tussen de 12 provincies over het nieuwe verdeelmodel van het provinciefonds. Gedeputeerde Financiën Mariëtte van Leeuwen is tevreden met de uitkomst. “Het is een intensief proces geweest, dat veel van de veerkracht van provincies heeft gevraagd. Ik ben er trots op dat we er als provincies gezamenlijk zijn uitgekomen. Daardoor ligt er nu een verdeelmodel waar we allemaal achterstaan en wat onze solidariteit vergroot.”

De provincies zijn in belangrijke mate voor hun inkomsten afhankelijk van het provinciefonds, dat wordt uitgekeerd door het Rijk. Via een verdeelmodel wordt bepaald hoeveel geld de 12 provincies elk jaar krijgen. Het bedrag is gebaseerd op de opgaven die er zijn voor de diverse provincies. In het huidige model, dat in 2016 in werking trad, was die vertaling niet goed verwerkt. Bovendien zaten er 2 weeffouten in die nadelig waren voor Zuid-Holland. Door misrekeningen wat betreft jeugdzorg en vervoersregio’s ontving Zuid-Holland in de jaren 2016 tot en met 2025 in totaal ongeveer € 100 miljoen minder uit het provinciefonds.

Compensatie weeffouten

In 2025 kwamen provincies overeen om vooruitlopend op een nieuw model deze weeffouten te corrigeren. Ook werd toen afgesproken om samen met de andere provincies en fondsbeheerder Binnenlandse Zaken voor de zomer van 2026 tot een nieuw verdeelmodel te komen.

Stabiliteit in begrotingen

Dit heeft geleid tot een nieuw voorstel, waarin ook een driejarig ingroeipad is opgenomen. Op deze manier hebben de provincies de tijd hun begroting aan te passen aan de nieuwe situatie. Stabiliteit in de financiële huishouding moet overal worden geborgd. Vorig jaar betekende dit voor Zuid-Holland dat ze al € 17 miljoen structureel erbij kreeg. Volgend jaar komt daar € 18 miljoen bij, hetgeen samen optelt tot een verhoging van € 35 miljoen per jaar. Het nieuwe verdeelmodel gaat in op 1 januari 2027 en vanaf 2029 is het de bedoeling dat alle provincies zijn ingegroeid op basis van de nieuwe verdeling.

Enorme opgaven

Het komen tot een nieuw verdeelmodel was een proces dat veel vroeg van de provincies. “Volkomen begrijpelijk”, zegt Van Leeuwen. “Dit betekent namelijk dat de koek even groot blijft en alleen anders wordt verdeeld. Sommige provincies krijgen minder dan voorheen en dat is hoewel onderbouwd best zuur. Laten we niet vergeten dat in alle provincies de opgaven groot zijn.”

Slagvaardige partner

Zeker als het aankomt op opgaven rond natuur, stikstof, woningbouw, infrastructuur en energie staan de provincies aan de lat, maar ontbreekt het structureel aan genoeg geld. “Namens alle provincies vragen wij het Rijk dan ook in de geest van het regeerakkoord te handelen en ervoor te zorgen dat het provinciefonds zo wordt vormgegeven dat wij als provincies onze rol als volwaardige, slagvaardige partner van het Rijk kunnen vervullen”, aldus Van Leeuwen.

Het voorstel is met positief advies van de 12 provincies met Binnenlandse Zaken gedeeld.